Schijnzelfstandigheid voorkomen in 2026: wat verandert er?

Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand op papier als zzp’er werkt, maar in de praktijk feitelijk in loondienst is. Denk aan een zzp’er die:

• vaste werktijden en werkdagen krijgt opgelegd
• niet vrij is om ook voor andere opdrachtgevers te werken
• structureel hetzelfde werk doet als vaste collega’s, tegen dezelfde aansturing
• geen eigen bedrijfsrisico loopt (geen eigen materiaal, geen eigen klanten, geen ondernemersrisico)
• langdurig (vaak: langer dan een jaar) fulltime voor één opdrachtgever werkt

Geen van deze punten is op zichzelf doorslaggevend. De Belastingdienst en de rechter kijken naar het totaalplaatje: hoe ziet de arbeidsrelatie er in de praktijk uit, los van wat er op papier staat?

Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid. Het handhavingsmoratorium – de periode waarin bedrijven nauwelijks een boete kregen zolang ze aantoonbaar bezig waren met verbeteren – is voorbij. In 2026 betekent dit concreet:

Voor werkgevers in Finance, HR, Marketing, Office en Sales – de vakgebieden waar Brys actief in bemiddelt – betekent dit dat je niet meer kunt vertrouwen op “we hebben altijd zo gewerkt”. De risico’s liggen nu net zo goed bij een zzp-marketeer die al twee jaar fulltime meedraait als bij een zzp’er in de bouw.

• Naheffing loonheffingen en premies, met terugwerkende kracht
• Boetes bovenop de naheffing bij verwijtbaarheid
• Achterstallige pensioenpremies, als de sector een verplichte bedrijfstakpensioenregeling kent
• Reputatieschade, zeker als het je vaste kandidatenpool of opdrachtgevers bereikt
• Risico voor de zzp’er zelf: bij herkwalificatie als werknemer kan dit gevolgen hebben voor de fiscale zzp-voordelen die diegene al genoot

1. Toets de feitelijke arbeidsrelatie, niet alleen het contract. Loop per zzp’er na: werkt deze persoon zelfstandig, met eigen regie over werktijden en aanpak, of stuur je feitelijk aan zoals bij een werknemer?
2. Zorg voor meerdere opdrachtgevers. Een zzp’er die al langer dan een jaar fulltime alleen voor jou werkt, is een risicofactor. Bespreek dit bewust met de zzp’er.
3. Leg ondernemersrisico echt bij de zzp’er. Eigen aansprakelijkheidsverzekering, eigen facturatie, eigen vrijheid om werk te weigeren – dit soort zaken maken het verschil.
4. Overweeg detachering als tussenvorm. Heb je iemand langdurig en structureel nodig, maar wil je niet meteen een vast contract aanbieden? Detachering via een intermediair zoals Brys geeft je de flexibiliteit van tijdelijke inzet, zonder het schijnzelfstandigheidsrisico dat bij een directe zzp-constructie hoort.
5. Laat je huidige zzp-schil periodiek doorlichten. Niet één keer bij de start van de samenwerking, maar structureel – arbeidsrelaties veranderen nu eenmaal.

Dit is precies de vraag die we ook beantwoorden in onze eerdere blog over zzp’er inhuren of personeel aannemen via Brys. Kort samengevat: zzp blijft prima werken voor kortdurende, projectmatige klussen met echt ondernemerschap. Zodra de inzet structureel en langdurig wordt, is detacheren of een vast contract vaak de veiligere – en uiteindelijk ook goedkopere – keuze.

Bij Brys denken we hier proactief in mee. Onze recruiters kennen de vakgebieden Sales, Financieel, Marketing, HR en Office door en door, en helpen je niet alleen aan de juiste kandidaat, maar ook aan de juiste contractvorm daarbij.